سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
33
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
[ احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند براساس حروف الفبا ] آ آباد حسين وفات حدود 1331 ه ق / 1913 م سيدآباد حسين ، عابد و عالم بلندپايه ، اهل روستاى كوچكى به نام ننگلادهكيا ، بلوك بجنور ، استان يوپى بود . براى تحصيل علم به بريلى و لكنهو رفت و دروس فلسفه و منطق را در آنجا به پايان رسانيد . تفسير ، حديث و فقه را نزد صدر المحققين مولانا ناصر حسين تمام كرد و به اخذ اجازهء اجتهاد از علماى لكنهو نايل آمد . به شاگردى مولانا ناصر افتخار مىكرد . هماهنگ با آن روزگار دورهء طب را هم به پايان رسانيد و با شغل طبابت معيشت مىكرد . نخست در دربار يكى از حاكمان هندو مذهب در ايالت پرتابگره به طبابت پرداخت . سپس در ديوگاون ، بلوك فيضآباد به همين كار ادامه داد . نبايد فراموش كنيم كه صدسال پيش در شبه قاره ، حكيم را نيمه مجتهد مىگفتند ، زيرا قبل از طب ، دروس رسمى نظاميه تدريس مىشد . بعد از آن كسى كه نمىخواست مسئوليت امامت ، تدريس و فتوا را قبول كند ، درس طب را ادامه مىداد و به طبابت مشغول مىشد . بعضى از اطبا علاوه بر علم پزشكى ، فلسفه و منطق و بعضيها ادبيات و فقه مىخواندند و ما اينگونه طبيبان را نيز مشاهده كردهايم . مولانا سيدآباد حسين كه به طبابت مشغول بود و تدريس نيز مىكرد در عين شهرت بعد از سال 1331 ه ق وفات يافت . از فرزندان او مولوى محمد ابو جعفر ، درگذشته در كراچى را مىتوان نام برد . ( تذكرهء بىبها ، ص 74 )